Wokół morza
Rybacka społeczność, sztuka i nauka
Panel dyskusyjny towarzyszący wystawie
W głębi: Żyjące morza, żyjące ciała i wystawie Kobiecy obraz morza
7 lutego 2026 | godz. 13:00 | Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie
Wydarzenie będzie prowadzone w języku polskim oraz angielskim.
Partnerzy: Instytut Oceanologii PAN, Uniwersytet Gdański, Morski Instytut Rybacki – PIB
Panel Rybacka społeczność, sztuka i nauka poświęcony będzie sztuce i nauce jako sposobom zachowania tradycji oraz pamięci społeczności rybackich, a także refleksji nad współczesną transformacją stylu życia i rynku pracy.
5 lat temu ONZ i UNESCO proklamowały Dekadę Oceanów – globalny program wspierający działania naukowe, ekologiczne, edukacyjne i artystyczne na rzecz ochrony oceanów oraz zrównoważonego korzystania z ich zasobów.
Kilkudziesięciu artystów zaproszonych do udziału w wydarzeniu w Sopocie kieruje swoją uwagę ku morzom i oceanom, poruszając wyobraźnię, wzbudzając emocje i inspirując do refleksji nad problemami ekologicznymi. Niszczycielskie skutki nadmiernych połowów, utrata wielu gatunków zwierząt, zanieczyszczenie wód oraz narastające zagrożenia związane z przemysłową eksploatacją zasobów głębinowych są dziś wyraźnymi symptomami naszej relacji z oceanem.
Agenda
13:00–13:45 | Oprowadzanie po wystawie W głębi: Żyjące morza, żyjące ciała
Prowadzenie: kuratorka Eulalia Domanowska
Spotkanie uczestników w przestrzeni galerii. Wprowadzenie w tematykę wystawy, stanowiące kontekst dla późniejszych dyskusji.
14:00–14:45 | Panel I
Moderator:
Tymon Zieliński, Instytut Oceanologii PAN
Uczestnicy:
- 14:00 – 14:15 — Susanne Burmester, kuratorka i działaczka kulturalna
Susanne Burmester, kuratorka i działaczka kulturalna, od 2017 r. pracuje w programie Neue Auftraggeber, programie sztuki tworzonej na zamówienie obywateli, wspierając inicjatywy w Meklemburgii-Pomorzu Przednim, które zleciły projekty Danielowi Knorrowi, Antje Majewski i innym.
Na bałtyckiej wyspie Rugia grupa obywateli zaprosiła Amandę Piñę do stworzenia spektaklu poruszającego temat globalnego kryzysu społeczności rybackich.
Amanda Piña przywraca stłumione, utracone lub pomijane formy wiedzy jako doświadczenie życiowe. Od 2014 roku, w ramach swojego długoterminowego projektu „Endangered Human Movements”, bada związek między utratą różnorodności biologicznej i kulturowej. Jej badania nad praktykami ruchu przodków, które były kultywowane przez wieki, a obecnie są zagrożone zanikiem, obejmują gesty i materiały związane z tradycjami rybackimi i życiem na wybrzeżu.
- 14:15 – 14:30 — Dr Piotr Margoński, dyrektor Morskiego Instytutu Rybackiego w Gdyni.
Piotr Margoński, dyrektor Morskiego Instytutu Rybackiego – Państwowego Instytutu Badawczego.
Dr Piotr Margoński – absolwent kierunku oceanografia biologiczna, rocznik 1989. Od czasu studiów jest pracownikiem Morskiego Instytutu Rybackiego. Doktor nauk rolniczych w zakresie rybactwa. Zajmuje się ekologią wczesnych stadiów rozwojowych ryb oraz zagadnieniami związanymi z wdrażaniem dyrektyw Unii Europejskiej. Od 2008 roku jest przedstawicielem Polski w Międzynarodowej Radzie Badań Morza (ICES), trzykrotnie wybrany Wiceprezydentem tej organizacji. Obecnie pełni funkcję Dyrektora Instytutu. W 2023 roku został Prezydentem Europejskiej Organizacji Instytutów zajmujących się Rybołówstwem i Akwakulturą (EFARO).
- 14:30 – 14:45 — Dr Mirosław Kuklik, dyrektor Północnokaszubskiego Muzeum we Władysławowie
Doktor nauk etnologicznych, muzealnik i regionalista – z wykształcenia geolog. Wieloletni dyrektor Muzeum Ziemi Puckiej im. Floriana Ceynowy w Pucku (2000-2021). Wcześniej, w latach 1994-2000 kierownik Muzeum Rybołówstwa w Helu oddziału Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku.
Od roku 1996 Prezes Stowarzyszenia „Przyjaciele Helu” prowadzącego Helski Kompleks Muzealny w skład, którego wchodzi 5 helskich muzeów. Aktualny Prezes Oddziału Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Gdańsku. Członek Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego Oddział w Jastarni oraz Stowarzyszenia „Res Carpathica”.
Redaktor naczelny dwutygodnika „Helska Bliza” (1998-2010), „Rocznika Helskiego” (2000-2005) oraz periodyku popularno-naukowego „Zapiski Puckie” (2007-2021).
Autor licznych wystaw muzealnych oraz wielu publikacji dotyczących historii oraz kultury mieszkańców południowego Bałtyku, a zwłaszcza rybaków kaszubskich. Zajmuje się również badaniem zmian zachodzących w krajobrazie kulturowym wybrzeża polskiego Bałtyku, a także wernakularyzmem w kulturze masowej (tynkarstwo i ślusarstwo ludowe). Organizator konferencji Hallerowskich we Władysławowie. Twórca „Szlaku Kaszubskiej Tradycji Rybackiej”.
14:45–15:00 | Przerwa kawowa
15:00 – 15:45 | Panel II
Uczestnicy:
- 15:00 – 15:15 — Kazimierz Kleina, senator
- 15:15 – 15:45 — Justyna Kos Izbica Morgaś, Rafał Tilsa – rybacy
15:45 – 16:00 | Dyskusja z publicznością. Posumowanie.
Dofinansowano ze środków Miasta Sopotu
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
Projekt W głębi: Żyjące morza, żyjące ciała jest wspierany przez British Council jako część UK/Poland Season 2025
ENG
Around the Sea
Fishing Communities, Art and Science
Discussion panel accompanying the exhibition
Down deep: Living Seas, Living Bodiesand the exhibition Woman’s View of the Sea
7 February 2026 | 2:00 PM | State Art Gallery in Sopot
The event will be conducted in Polish and English.
Partners: Institute of Oceanology PAN, University of Gdańsk, National Marine Fisheries Research Institute
The panel Fishing Communities, Art and Science will focus on art and science as ways of preserving the traditions and memory of fishing communities, as well as on reflection upon contemporary transformations of lifestyle and the labour market.
Five years ago, the United Nations and UNESCO proclaimed the Ocean Decade – a global programme supporting scientific, ecological, educational and artistic activities aimed at protecting the oceans and promoting the sustainable use of their resources.
Several dozen artists invited to take part in the Sopot event turn their attention to seas and oceans, stirring the imagination, evoking emotions and inspiring reflection on ecological issues. The destructive effects of overfishing, the loss of numerous animal species, water pollution, and growing threats related to the industrial exploitation of deep-sea resources are today clear symptoms of our relationship with the ocean.
Agenda
1:00–1:45 PM | Guided tour of the exhibition Down deep: Living Seas, Living Bodies
Led by curator Eulalia Domanowska
Participants meet in the gallery space. A half-hour introduction to the themes of the exhibition, providing context for the subsequent discussions.
2:00–2:45 PM | Panel I
Moderator:
Tymon Zieliński, Institute of Oceanology PAN
Participants:
• 2:00–2:15 PM — Susanne Burmester, curator and cultural activist
Susanne Burmester, curator and cultural activist, has worked since 2017 with the Neue Auftraggeber programme, which commissions artworks initiated by citizens. She supports initiatives in Mecklenburg–Western Pomerania that have commissioned projects by Daniel Knorr, Antje Majewski and others.
On the Baltic island of Rügen, a group of citizens invited Amanda Piña to create a performance addressing the global crisis of fishing communities.
Amanda Piña restores suppressed, lost or overlooked forms of knowledge as lived experience. Since 2014, as part of her long-term project Endangered Human Movements, she has explored the relationship between the loss of biological and cultural diversity. Her research into ancestral movement practices cultivated over centuries and now at risk of disappearance includes gestures and materials related to fishing traditions and coastal life.
- 2:15–2:30 PM — Dr Piotr Margoński, Director of the National Marine Fisheries Research Institute (NMFRI)
Dr. Piotr Margoński is a biological oceanographer who graduated from the University of Gdańsk. When still studying he started working at the Sea Fisheries Institute (former name of the NMFRI). He holds PhD in agricultural sciences in the field of fisheries. His scientific interests include ecology of early life history stages of fish (i.e. fish eggs and larvae) and implementation of European marine environmental directives. Since 2008 he is Polish Delegate to the International Council for the Exploration of the Sea (ICES), three time elected as Vice-President of this organization. Currently he is the NMFRI director and since 2023 he has been also elected as President of the European Fisheries and Aquaculture Research Organizations (EFARO).
- 2:30–2:45 PM — Dr Mirosław Kuklik, Director of the Museum of Northern Kashubia in Władysławowo
2:45–3:00 PM | Coffee break
3:00–3:45 PM | Panel II
Participants:
- 3:00–3:15 PM — Kazimierz Kleina, Senator
- 3:15–3:45 PM — Justyna Kos Izbica Morgaś, Rafał Tilsa – fishermens
3:45–4:00 PM | Discussion with the audience. Summary
Funded by the City of Sopot
Funded by the Ministry of Culture and National Heritage from the Culture Promotion Fund – a state special-purpose fund
The project Down deep: Living Seas, Living Bodies is supported by the British Council as part of the UK/Poland Season 2025