Oh No, Not Sex And Death Again! Fotografia Z Kolekcji Cezarego Pieczyńskiego

Galeria Zdjęć

Wystawa "Oh no, not sex and death again!" stanowi kolejną odsłonę kolekcji fotografii Cezarego Pieczyńskiego, tym razem skoncentrowaną na fotograficznych przedstawieniach ludzkiej seksualności i śmierci. Tytuł wystawy – zapożyczony cytat Sary Lucas – niesie za sobą, pozornie autokrytyczny, ładunek ironii. Znamienna dla kultury współczesnej wszechobecność obrazów seksualności i śmierci wydaje się bowiem w pełni znosić tabu, narzucone niegdyś na te tematy przez światopogląd chrześcijański; pozostaje także tematem wielokrotnie eksploatowanym przez kuratorów i krytyków. Społeczne oswojenie z zakazanym jest jednak pozorne. Wszak kontrowersje wywoływane przez fotografów niejednokrotnie ujawniały sfery nadal objęte społeczną zmową milczenia w szerokich kręgach, takie jak: seksualność nastolatków (Larry Clark), nagość osób starszych (Laurence Salzmann), czy akt seksualny w klubowych darkroomach (Konrad Pustoła). Kwestia owego (nie)oswojenia dotyczy jednak także określonych konwencji przedstawiania ugruntowanych w kulturze: fetyszyzującej brutalności reprezentacji śmierci, estetyzacji aktu seksualnego, czy granicy pomiędzy erotyką i pornografią. Akty ich przekroczenia, czy gry z nimi nierzadko nie mieszczą się bowiem w ramach społecznej akceptacji. Niniejsza wystawa wykracza jednak poza prosty przegląd, skupiając uwagę widza bardziej na samej kwestii charakteru, szeroko rozumianych, konwencji.
Niewątpliwie najbardziej znaczące dla ekspozycji pozostaje zaaranżowanie sytuacji, w której dochodzi do różnorakich wizualnych zderzeń obrazów tematyzujących cielesność. W efekcie sytuacja ta wytwarza podczas recepcji halucynogenny wir wyobrażeń fundowany przez kolekcję. Puste łóżko konotujące erotyczną atmosferę ze zdjęcia Nan Goldin przeplata się tu z fotografią nagrobków Sophie Calle; lalki Hansa Bellmera i Marka Piaseckiego z niemalże pornograficznymi przedstawieniami kobiet Nabuyoshi Arakiego; a pośmiertny portret Victora Hugo Hugo wykonany przez Nadara z leżącą na łóżku, półnagą kobietą z pracy Christiana Strömholma. Konfrontacje te zasadzają się nie tyle na ściśle określonych, problemowych punktach zbiegu, co raczej prowokują poprzez połączenie dwóch biegunów: seksualności (w domyśle prokreacji) i śmierci. Owe zderzenia wskazują na przenikanie cech przypisywanych każdemu z nich. Prace z serii „The Morgue” Andreasa Serrano urzekają skrajną estetyzacją martwego ciała, natomiast sceny wiejskiej rozpusty, uchwycone przez Rimaldasa Vikstraitisa dalekie są od rozbudzenia naszego pożądania. Nie idzie tu jednak o stworzenie kontrowersyjnych zderzeń wizualnych, ale o wykreowanie stymulujących recepcję widza bodźców, doprowadząjących do wyrwania z letargu.
Przewodnia myśl "Oh no, no sex and death again!" zdeterminowana została wyselekcjonowanym materiałem z kolekcji Cezarego Pieczyńskiego; tym samym prezentacja wywołanego tu problemu skazana jest, z przyczyn oczywistych, na znaczne ograniczenia. Niemniej jednak pokaz kolekcji stawia widza w sytuacji wyjątkowej, stwarzającej możliwość całościowego spojrzenia na eksponowane obiekty, jako zbiór prac, za którym kryje się, spajające je, figura kolekcjonera. Innymi słowy kolekcja staje się tu swoista instytucją, stwarzającą nową przestrzeń dla dzieł, manipulującą ich znaczeniami, budującą nowe relacje międzyobrazowe i kontekst. Oddana do oglądu przez kolekcjonera prowokuje nie tylko do kontemplacji zdjęć jednych z najważniejszych twórców w historii medium fotograficznego, ale także sama (kolekcja), pojmowana jako kulturowe zjawisko, staje się przedmiotem recepcji publiczności.
/Dorota Łuczak

Autor koncepcji i kurator wystawy: Cezary Pieczyński

Współpraca kuratorska: Dorota Łuczak

Patronat honorowy: Marszałek Województwa Pomorskiego Mieczysław Struk

Partnerzy medialni: Polityka, TVP 2, Radio Chilli ZET, www.trojmiasto.pl, Dziennik Bałtycki, Wrota Pomorza, sztuka.pl, www.wp.pl.