Artysta

Sobisz, Tomasz

TOMASZ SOBISZ (ur. 11 II 1973 roku)

Urodzony 11 II 1973 roku w Lęborku. Ukończył Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni Orłowie. W latach 1993-1998 studiował na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. W 1998 roku uzyskał dyplom w pracowni prof. Stanisława Radwańskiego (uhonorowany nagrodą Ministra Kultury). Obecnie pracuje w stopniu doktora jako asystent w pracowni rzeźby prof. Sławoja Ostrowskiego na Wydziale Rzeźby w tejże uczelni. Artysta rzeźbiarz, zajmuje się rzeźbą, obiektem, instalacją. Jest autorem realizacji pomnikowych i małej architektury w kraju i zagranicą m.in. w Niemczech, Szwecji i Kanadzie.

SŁAWOJ OSTROWSKI (profesor Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku):

„Struktura pamięci”

Analizując sztukę Tomasza Sobisza nie możemy nie zadać sobie pytania o własną tożsamość. Tematy, które podejmuje sięgają głęboko w warstwy pamięci społecznej. Wydarzenia wielkiej historii, której skutki ponoszą zwykli ludzie. Blizny tkwiące w każdej rodzinie obecnie tak skutecznie znieczulane przez konsumpcję. Jednak trzeba pamiętać, oglądając stare zdjęcia w rodzinnych albumach, dlaczego przodkowie nosili mundury obecnych armii a ich dokumenty pisane były w innych językach. Pamięć jest istotą naszego jestestwa, bo bez przeszłości nie ma przyszłości.

Tomasz Sobisz przypomina o tym odkrywając kolejne warstwy historii. Przywołuje echa przeszłości, użytymi tekstami, charakterystycznymi przedmiotami, ale przede wszystkim formą. Porusza się w obszarze symboli, z którymi się stykał od początku swojego życia. Zasłyszane w rodzinnych opowieściach wydarzenia, nakierowały jego uwagę na zjawiska dotykające przeszłości okolicznych miejscowości i mieszkających w nich ludzi. Pokomplikowanej historii pogranicza. W codziennej drodze do szkoły lub jeżdżąc z Lęborka do domu dziadków, napotykał jej ślady: graniczne słupy, domy celne po obu stronach granicy, tak charakterystyczne dla każdej ze stron.

Pamiętam jak znosił do pracowni w szkole znalezione przedmioty, elementy architektury, przedmioty codziennego użytku będące świadkami minionych epok. Jeśli nie mógł ich zatrzymać, robił ich odciski lub odlewy. Potem wykorzystywał je w swoich pracach zestawiając i montując z nowymi elementami. Od liceum, jak mówił, zaczął rozumieć „skąd jest” i „kim jest” w kontekście miejsca i historii. Dopytując się najbliższych krewnych, dziadków, rodziców, odkrywał przeszłość rodziny i regionu, pogłębiał znajomość języka kaszubskiego. Te rzeczy, pomijane przez niektórych, dla niego są istotne i zauważane świadomie. Pozostawały w pamięci tworząc tropy kolejnych poszukiwań, ponieważ Tomasz nie poszukuje daleko, ale poszukuje głęboko.

Później, kiedy pracował nad pomnikami upamiętniającymi miejsca kaźni, znajdował niewielkie i jedyne pamiątki po ludziach, którzy tam zginęli. Jedyne cząstki materialnych obiektów, które mogły określić zmarłego człowieka. Identyfikowane przez zapis w ewidencji lub kawałek metalu w postaci żołnierskiego nieśmiertelnika, guzika od munduru lub strzępów materiału. Tak niewielkie elementy właśnie przez swoją enigmatyczność stały się punktem wyjścia do rozpoczynania pracy nad kolejnymi rzeźbiarskimi kompozycjami. Realność tych przedmiotów dodawała im szczególnej wagi. To nie były opowieści o nich – to były namacalnie istniejące obiekty, które można dotknąć, obrócić w palcach, przyjrzeć im się z bliska. Tomasz podsuwa je widzom pod oczy, by „zobaczyli i uwierzyli”. Uwierzyli w istnienie ludzi, do których należały i prawdziwość wydarzeń, które pozbawiły ich życia. Jest to rodzaj archeologii stosowanej dosłownie. Poszukiwanie świadków historii.

Wartość prac Tomasza polega na tym, że te odnalezione przedmioty przetwarza i wynosi do rangi sztuki. Nawet, jeśli pokazuje je dosłownie to poprzez podziały, zmianę skali, zestawienie z innymi formami, nadaje im nowe wartości. Zauważyć niezauważane, często pomijane, zapomniane, zakopane, przydeptane. Tu trzeba oczu artysty, żeby z pyłu ziemi stworzyć fakt kulturowy – dzieło sztuki. Jako jeden z niewielu potrafi zrobić to z dużą wrażliwością i wyczuciem a przede wszystkim szacunkiem. Jest to jego indywidualny i oryginalny wkład w kulturę.

(…)

Źródło: Tomasz Sobisz: BATTLEFIELD [22 styczeń – 22 luty 2015, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie]. Projekt J. Zdybel, tł. K. Planda. Sopot: Państwowa Galeria Sztuki, 2015. ISBN 978-83-61270-88-1. S. 27-42.

REALIZACJE:

  • 1992 rok – Pomnik Pamięci Ofiar Marszu Śmierci Więźniów Stutthofu, Nawcz
  • 1993 rok – Kaplica Ofiar Piaśnicy, Wejherowo
  • 1995 rok – Platja d’Aro, Hiszpania
  • 1997 rok – udział w projekcie Last Supper Mausoleum, Toronto (Kanada)
  • 1998 rok – Ul, Konigshof, Bonn (Niemcy)
  • 2000 rok – Pomnik Jana Pawła II, Lubichowo
  • 2001 rok – Epitafium , pomnik Ofiarom Stutthofu, Gęś koło Łeby
  • 2003 rok – Krzyż graniczny, Bukowina
  • 2005 rok – Keinegrenzphal, Erlangen (Niemcy)
  • 2008 rok – Realizacja pomnika Kustosza Sanktuarium Matki Boskiej Królowej Kaszub, Stanów
  • 2008 rok – Realizacja kamienia węgielnego Pomorskiej Drogi św. Jakuba, Lębork
  • 2008 rok – Projekt Bitej Monety Okolicznościowej Jacobi, Lębork
  • 2009 rok – Realizacja pomnika Strażnika Granicznego w miejscu dawnej granicy państwowej, Skrzeszewo
  • 2010 rok – Realizacja elementów rzeźbiarskich pomnika Martyrologii w Miejscu Pamięci, Piaśnica

NAGRODY I WYRÓŻNIENIA:

  • 1991 rok – Wyróżnienie i nagroda specjalna Association D’Amitie Pologne-France, Opole
  • 1997/1998 rok – Stypendium Ministra Kultury i Sztuki
  • 1998 rok – Grand Prix Ministra Kultury i Sztuki, Dyplom ’98, Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku
  • 1999 rok – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki
  • 1999 rok – Nagroda Burmistrza Miasta Lęborka
  • 1999 rok – Nagroda w Międzynarodowym Konkursie organizowanym przez Europejskie Zrzeszenie Archeologów, Sztokholm (Szwecja)
  • 2002 rok – Nagroda Miasta Gdańska dla młodych twórców w dziedzinie kultury
  • 2002 rok – Stypendium Kulturalne Prezydenta Gdańska
  • 2003 rok – Stypendium Kulturalne Prezydenta Gdańska
  • 2006 rok – II nagroda w konkursie na pomnik Jana Pawła II, Chełm
  • 2007 rok – Medal Zasłużony dla Diecezji Pelplińskiej
  • 2013 rok – Laureat w kategorii Formy Przestrzenne, I Triennale Sztuki Pomorskiej, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie

WYSTAWY:

Wystawy indywidualne:

  • 1992 rok – Muzeum Borów Tucholskich, Tuchola
  • 1993 rok – Bazylika Mariacka w Gdańsku
  • 1997 rok – Galeria Strome Schody w Lęborku
  • 1998 rok – Galeria Koło w Gdańsku
  • 1998 rok – Relictus, Baszta Narożna w Lęborku
  • 1999 rok – Emanacja Ikony, Gdynia
  • 2001 rok – Galeria Żak w Gdańsku
  • 2004 rok – Flagi, Chorągwie, Tarcze, Sala Rajców w Ratuszu, Lębork
  • 2004 rok – Wota, Znaki, Blizny, Muzeum w Lęborku
  • 2005 rok – Tomasz & Tomasz , Muzeum w Lęborku
  • 2005 rok – Flagi, Chorągwie, Tarcze, Urząd Miejski w Gdyni
  • 2006 rok – Flagi, Chorągwie, Tarcze, St. Jakobi Kirche, Stralsund (Niemcy)
  • 2008 rok – Morfologia tożsamości, Lębork
  • 2011 rok – Memorandum , Galeria Oranżeria w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku
  • 23 stycznia – 22 lutego 2015 roku – BATTLEFIELD, Państwowa Galeria Sztuki, Sopot

Udział w wystawach zbiorowych w kraju:

  • 1987 rok – Radom (II nagroda)
  • 1991 rok – Impresje Jasnogórskie, Gdańsk, Częstochowa (trzykrotne wyróżnienie)
  • 1991 rok – Inspiracje Sztuką Gotyku, Opole (wyróżnienie i nagroda specjalna Association D’amitie Pologne-France)
  • 1998 rok – Międzynarodowe Triennale Sztuki, Galeria Refektarz w Kartuzach
  • 1999 rok – Wieża Babel I, Galeria Strome Schody w Lęborku
  • 1999 rok – Pascha Pana , Prezbiterium św. Trójcy, Gdańsk
  • 1999 rok – Młoda Rzeźba Gdańska, Galeria ZAR w Gdańsku
  • 1999 rok – Między naturą a kulturą, Galeria Bielska, BWA w Bielsko-Białej
  • 1999 rok – Sztuka dwóch czasów, Muzeum Narodowe, Pałac Opatów w Gdańsku Oliwie
  • 2000 rok – Ziemia 2000 , Galeria DAP w Warszawie
  • 2000 rok – Miejsce na ziemi, Instytut PAN w Warszawie
  • 2000 rok – Supermarket sztuki, Galeria ZPAP w Warszawie
  • 2000 rok – Oliwa bliżej Gdańska – Gdańsk bliżej sztuki , Gdańsk Oliwa
  • 2000 rok – Gdyński Przegląd Artystyczny – Lato 2000, Galeria 78 w Gdyni
  • 2001 rok – Wiosna Młodych , Galeria Refektarz w Kartuzach
  • 2002 rok – Sztuka Gdańska , Galeria A w Starogardzie Gdańskim
  • 2002 rok – Po prostu człowiek , NCK Ratusz Staromiejski w Gdańsku
  • 2002 rok – Gdyński przegląd artystyczny – Lato 2002 , Galeria 78 w Gdyni
  • 2002 rok – XIII Międzynarodowe Biennale Rzeźby – Mit i Symbol, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu
  • 2003 rok – Spotkania , Galeria Miejska we Wrocławiu
  • 2003 rok – Naturalnie-Natura , Nadbałtyckie Centrum Kultury, Kościół św. Jana w Gdańsku
  • 2004 rok – Mit i Symbol, Galeria Arsenał w Poznaniu
  • 2005 rok – Materia Prima , Galeria Żak w Gdańsku
  • 2005 rok – Tradycja i Współczesność, Pałac Opatów, Muzeum Narodowe w Gdańsku
  • 2006 rok – Wystawa pokonkursowa nagrodzonych projektów w konkursie na Pomnik Jana Pawła II , Chełm
  • 25 stycznia – 3 marca 2013 roku – I Triennale Sztuki Pomorskiej, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie (Laureat w kategorii Formy Przestrzenne)

Udział w wystawach zbiorowych za granicą:

  • 1998 rok – Lentzker Bildhauersymposium der Stajkowski Organisation (Niemcy)
  • 2000 rok – Tuchfuhlung 2 , Kunsthaus Langengerg Ev (Niemcy)
  • 2000 rok – Nordic art. Exchange , Arch Gallery, Kalmar (Szwecja)
  • 2000 rok – Kummel Festivalen 2000 , Kalmar (Szwecja)
  • 2002 rok – 7 Bildhauersymposium in Lentzke (Niemcy)
  • 2002 rok – Gegen den krieg, Galerie Blaues Haus, Markham (Niemcy)
  • 2005 rok – Fiesta De Arte , Kunstkreis Tennenlohe, Erlangen (Niemcy)

Dzieła