Artysta

Myjak, Adam

ADAM MYJAK (ur. 3 I 1947 r.)

Urodził się 3 stycznia 1947 roku w Nowym Sączu. W 1971 roku ukończył z wyróżnieniem studia na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W latach 1971-1979 był kierownikiem artystycznym pisma Nowy Wyraz , które prezentowało na swoich łamach najwybitniejszych artystów młodego pokolenia, którzy dzisiaj należą do klasyki. W latach 1979-1983 przebywał na stypendium Lehmbrucka w Duisburg (Niemcy), gdzie wykładał również rzeźbę na tamtejszym uniwersytecie. Obecnie jest profesorem zwyczajnym na ASP w Warszawie, prowadzi również pracownię dyplomującą na wydziale rzeźby i pracownię rzeźby na wydziale grafiki. Pracuje również na stanowisku profesora zwyczajnego na Wydziale Artystycznym UMCS w Lublinie prowadząc Zakład Rzeźby. W latach 1990-1996 i 1999-2005 pełnił przez cztery kadencje funkcje rektora warszawskiej Akademii. W 2012 roku po raz piąty został Rektorem Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Jest autorem scenografii do spektaklu Prometeusz  w teatrze Współczesnym we Wrocławiu. Jest przewodniczącym Rady Programowej Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie. Zajmuje się rzeźbą i rysunkiem. Mieszka i pracuje w Warszawie.

Prace Adama Myjaka znajdują się w zbiorach wielu muzeów w kraju i za granicą, m.in.: w Muzeum Narodowym w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu, Szczecinie, Muzeum Śląskim w Katowicach, Muzeum w Bochum (Niemcy), Muzeum Lehmbrucka w Duisburg (Niemcy) oraz w wielu kolekcjach prywatnych.

PAWEŁ HUELLE:

„Ciężar lekkości”

Czym jest rzeczywistość? Arystoteles, aby wyjaśnić tę rzecz dogłębnie, opowiadał swoim uczniom o rzeźbiarzu. W umyśle artysty najpierw istnieje jakiś pomysł, choćby ogólny zarys kształtu przyszłego dzieła. Dopóki wszakże nie zapadnie decyzja, aby zamysł ów realizować, dopóki w bezruchu spoczywają młotki i dłuta, dopóki w kamieniołomach nie oddzielono jeszcze z matki-ziemi stosownej wielkości kamiennego bloku, dopóty to, co tkwi w umyśle artysty, ma status czystej czyli niezrealizowanej formy. Nie istnieje ona materialnie, zawiera w sobie natomiast całą potencjalność przyszłego dzieła. Dlatego więc akt twórczy ma tak bardzo dynamiczny charakter. Artysta przekształcający kamień podobny jest bowiem demiurgowi, który w fizykalną rzeczywistość niezróżnicowanej materii, wprowadza swoją formę, swój pomysł, swoją ideę. Kiedy dzieło zostanie ukończone, czyli – mówiąc językiem filozofa – osiągnie swoją celowość – nie sposób będzie w nim oddzielić czynnika duchowego od materii. Rzeźba zawiera w sobie obie te rzeczywistości. Każda cząstka kamienia przyporządkowana została przecież uprzednio zamyślonej wizji, która teraz, z formy czystej i potencjalnej, stała się materialną i zrealizowaną. Innymi słowy duch tchnięty w materię z pomocą umysłu i mięśni rzeźbiarza, stworzył najzupełniej nową jakość. Ten niezwykły, metafizyczny w istocie sposób tworzenia, jest procesem nieodwracalnym. Nie da się z ukończonej rzeźby wydestylować na powrót tego, co duchowe i tego, co materialne. Pełne istnienie zawiera w sobie splot obu tych pierwiastków związanych organicznie, tak jak ciało z duszą. Pierwsza przyczyna, ów demiurg – poruszyciel, któremu zawdzięczamy zdaniem filozofa ożywienie materii, czyli nadanie jej formy i celowości, był więc kosmicznym rzeźbiarzem. Artystą świadomym i rozumnym, któremu nieobce były na dodatek zmysłowe kategorie piękna.

Czy można powiedzieć coś więcej, kiedy zastanawiamy się nad fenomenem rzeźbiarskiej sztuki Adama Myjaka? Pierwszą intuicją, obecną w zetknięciu się z jego niezwykłymi pracami, jest właśnie ta: mamy tu do czynienia z artystą świadomym metafizycznego aktu tworzenia. Z tego rodzi się dostojna prostota jego form, pokora wobec materii oraz finezja w jej ostatecznym ukształtowaniu. Jego sztuka jest głębokim namysłem nad naszym ludzkim istnieniem, napiętnowanym kruchością od momentu narodzin do śmierci. Wiele głów, które są dla artysty niezmiennym i uniwersalnym punktem wyjścia, stanowi taką właśnie drogę poszukiwania sensu. Cóż bowiem znaczy istnieć? Według Schopenhauera – aby odpowiedzieć sobie na to pytanie, należy się zastanawiać nie tylko nad tym, co czuje lampa po zgaszeniu płomienia, ale też nad tym, czym ona jest, zanim po raz pierwszy zapłonie jej knot. Innymi słowy rozpatrywać zdumiewający fakt naszego jednostkowego istnienia w całym obszarze otaczającej nas nicości. Kiedy przyjrzymy się dokładnie głowom i torsom Myjaka – a swoim spokojem i niewymuszonym monumentalizmem sprzyjają one kontemplacji – dostrzeżemy jak wiele z nich nawiązuje w głęboko przemyślany sposób do poetyki pośmiertnej maski, figury zmumifikowanej czy nagrobnej steli. Nawiązania te nie są jednak prostymi cytatami z przeszłości i nie stanowią postmodernistycznego popisu łączenia różnorodnych stylistyk. Przeciwnie – tworzą w każdej z rzeźb zdumiewającą jedność, w której odnajdujemy tchnienie dalekich epok i cywilizacji. Zapewne słusznie podkreślali krytycy w pracach Myjaka, stale w nich obecną ideę deformacji, zrodzoną w malarskim doświadczeniu Francisa Bacona. Nie bez racji wskazywano też na przywoływanych przez samego rzeźbiarza – Brancusiego i Giacomettiego. Te inspiracje, choć ważne, pozostają jednak w pewnym sensie naskórkowe.

Pod powierzchnią zmiennych prądów naszego stulecia, widoczne jest u Myjaka głębsze źródło inspiracji. Mowa jego kamiennych i stalowych postaci, zawiera w sobie dawno zapomniany język Asyrii, Rzymu, Grecji czy kultury Celtów – by wspomnieć tylko najważniejsze punkty na uniwersalnej mapie czasu. Pozycja Myjaka jest przy tym wszystkim wyjątkowa, ponieważ czerpiąc z tak odległej i hieratycznej przeszłości, używa w swoich pracach środków wyrazu na wskroś współczesnych, które pozwalają artyście nawiązać bezpośredni dialog z odbiorcą. Nie tylko w tym zawiera się sekret siły oddziaływania rzeźb Myjaka. Są one także wyposażone w ów tajemniczy walor, którzy jedni skłonni byliby nazwać poetyckim, inni – darem polotu i wizjonerstwa. Strukturalny, czy postmodernistyczny język krytyki, w swojej drętwocie i ubóstwie dawno już zapomniał o takich kategoriach, na szczęście jednak nie zapomniała o nich sztuka, o czym dowodnie możemy się przekonać, obcując z dziełami Myjaka. W drugiej Elegii Duinejskiej pyta Rilke – „Czyli was nie zdumiała na stelach attyckich powściągliwość ludzkiego gestu?” i zaraz dalej wyjaśnia poeta – „Czy pamiętacie nieważki dotyk dłoni, mimo że w torsach jest siła…” Rzadko któremu rzeźbiarzowi współczesnemu możemy zawdzięczać ten rodzaj wzruszenia. Dlatego warto, w milczeniu kamienia, brązu i stali, spotkać się ze światem postaci, które powołał do istnienia Adam Myjak.

Źródło: Adam Myjak [7 grudnia 2000 – 7 stycznia 2001, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie]. Sopot: Państwowa Galeria Sztuki, 2000. ISBN 83-88210-11-4.

Realizacje rzeźbiarskie:

  • 1970 rok – Pomnik konia-krwiodawcy (wg projektu M. Wnuka; wspólnie z Januszem Pastwą), Dralewo
  • 1973 rok – Pomnik katyński dla tzw. Dolinki Katyńskiej na warszawskich Powązkach Wojskowych (zrealizowany, ale ze względów politycznych nie ustawiony, obecnie przed konkatedrą Matki Bożej Zwycięskiej, Kamionek)
  • 1984 rok – Pomnik Tadeusza Kościuszki, Połaniec
  • 1984 rok – Pomnik Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Zalesie koło Warszawy
  • 1999 rok – rzeźba w gmachu Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego
  • 2002 rok – Kwadryga na Teatrze Wielkim (wspólnie z Januszem Pastwą), Warszawa
  • 2006 rok – pomnik Homo Homini , Kielce
  • płaskorzeźba Matka Boska Katyńska, Kościół św. Krzyża, Warszawa
  • medal Jana Pawła II
  • medal Kopernika

NAGRODY I WYRÓŻNIENIA:

  • 1967 rok – najlepsza praca w kategorii rzeźba roku 1967 studentów Warszawa
  • 1968 rok – II nagroda za rzeźbę Zwycięstwo z okazji 25-lecia Ludowego Wojska Polskiego
  • 1968 rok – III nagroda za rysunek w ogólnopolskim konkursie o tematyce wojskowej
  • 1970 rok – III nagroda w konkursie na dzieło plastyczne w 500-lecie urodzin Mikołaja Kopernika
  • 1971 rok – II nagroda za rzeźbę Stary Aktor w ogólnopolskim konkursie Człowiek – praca – środowisko , Zachęta, Warszawa
  • 1971 rok – medal i stypendium twórcze Ministra Kultury i Sztuki, III Ogólnopolska Wystawa Młodych
  • 1972 rok – I nagroda w konkursie na Medal Kopernikowski
  • 1972 rok – I nagroda i wyróżnienie w Ogólnopolskim konkursie medalierskim z okazji 30-lecia LWP
  • 1973 rok – nagroda miasta Krakowa za rzeźbę Katedra
  • 1974 rok – stypendium Ministra Kultury i Sztuki
  • 1974 rok – srebrny medal na I V Festiwalu Sztuk Pięknych , Zachęta, Warszawie
  • 1975 rok – II nagroda w ogólnopolskim konkursie Plastyka na zamówienie społeczne
  • 1979 rok – nagroda II stopnia Prezesa rady Ministrów
  • 1979-1981 rok – stypendium twórcze w Duisburg (Niemcy)
  • 1979 rok – nagroda Hiszpańskiej Federacji Żeglarskiej za rzeźbę Żagiel na VII Międzynarodowym Biennale – Sport w sztukach pięknych , Barcelona (Hiszpania)
  • 1984 rok – wyróżnienie w konkursie na pomnik Powstania Warszawskiego
  • 1987 rok – nagroda honorowa na X Międzynarodowym Biennale Sztuki Krajów Nadbałtyckich , Rostock (Niemcy)
  • 1990 rok – nagroda Projektu za rok 1989
  • 1999 rok – jedna z trzech równorzędnych nagród w konkursie na pomnik Jana Pawła II (nie zrealizowany)
  • 2005 rok – złoty medal Gloria Artis , za zasługi dla kultury polskiej
  • 2005 rok – złoty wawrzyn za realizację kwadrygi na Teatrze Wielkim (z Januszem Pastwą), Warszawa

WYSTAWY:

Wystawy indywidualne:

  • 1970 rok – Galeria Rzeźby, Warszawa
  • 9 marca – 3 kwietnia 1972 roku – Portret , Galeria Rzeźby (Warszawa)
  • 1973 rok – BWA Bydgoszcz
  • 1974 rok – Galeria Sztuki BWA, Zamek w Szczecinie
  • 1974 rok – BWA Piastów
  • 1975 rok – BWA Lublin
  • 1975 rok – BWA Białystok
  • 1 grudnia – 31 grudnia 1975 roku – BWA Arsenał , Poznań
  • 1976 rok – BWA Bydgoszcz
  • 12 stycznia – 31 stycznia 1977 roku – Galeria Kordegarda, Warszawa
  • 1977 rok – Dom Sztuki, Rzeszów
  • 1978 rok – Galeria Sztuki i Literatury Ewy Dijk- Borkowskiej, Amsterdam (Holandia)
  • 1978 rok – wystawa wspólna z Mieczysławem Wejmanem, Therminal Hotel, Karlove Vary (Czechy)
  • 12 sierpnia – 17 września 1989 roku – Kunstmuzeum Bochum, Bochum (Niemcy)
  • 1989 rok – Wystawa rzeźb i rysunków (wspólna z Zygmuntem Magnerem), Muzeum Śląskie, Katowice
  • 1989 rok – Galeria Awangarda, Wrocław
  • 1989 rok – Galeria 72, Chełm
  • 1990 rok – Galerie an der Bergstrasse, Weinheim (Niemcy)
  • 1990 rok – Katolicki Uniwersytet Lubelski, Lublin
  • 1991 rok – Instytut Kultury Polskiej, Praga (Czechy)
  • 1991 rok – Muzeum Trnava, Trnava (Słowacja)
  • 1992 rok – Dedykacja , Centrum Sztuki Studio , Warszawa
  • 1993 rok – Adam Myjak. Rzeźba , Zachęta, Warszawa
  • 1993 rok – Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko
  • 1994 rok – Muzeum Okręgowe, Legnica
  • 1994 rok – Rzeźby Adama Myjaka , Muzeum Rzeźby im. Alfonsa Karnego, Białystok
  • 1994 rok – Wystawa rzeźb Adama Myjaka w Galerii Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Lublinie w ramach I Lubelskiego Forum Sztuka – Edukacja, Lublin
  • 1994 rok – BWA Katowice
  • 1994 rok – Galeria Sztuki Wyższej Szkoły Policji, Szczytno
  • 1996 rok – Galeria ARS LONGA, Milanówek
  • 1997 rok – BWA Ostrowiec
  • 1998 rok – Muzeum Przyrodnicze, Międzyzdroje
  • 1999 rok – Galeria Studio, Warszawa
  • 1999 rok – Wystawa rzeźb i rysunków Adama Myjaka, Galeria Grafiki i Plakatu, Warszawa
  • 1999 rok – Wystawa rzeźb Alfonsa Karnego i Adama Myjaka, Galeria Przy Operze, Teatr Wielki, Warszawa
  • 2000 rok – Galeria OPUS, Wrocław
  • 2000 rok – Galeria Zamek, Muzeum Warmii i Mazur, Reszel
  • 2000 rok – Wystawa prac Adama Myjaka z okazji 30-lecia pracy twórczej, Państwowa Galeria Sztuki, Sopot
  • 2000 rok – Poszukiwanie błękitu , Kordegarda, Warszawa
  • 2001 rok – BWA, Zamek w Książu
  • 2002 rok – Wystawa rzeźby Adama Myjaka i malarstwa Mariana Czapli Spotkanie 1 , Ośrodek Praktyk Teatralnych Gardzienice, Lublin
  • 2003 rok – Galeria 261 ASP, Łódź
  • 25 maja – 18 czerwca 2003 roku – Wystawa rzeźb Adama Myjaka w Galerii Sztuki Współczesnej Profil w Centrum Kultury Zamek, Poznań
  • 21 czerwca – 21 sierpnia 2005 roku – Rzeźby i rysunki, Zachęta, Warszawa
  • 2006 rok – Muzeum Malczewskiego, Radom
  • 2005 rok – Małopolska Galeria Sztuki Dom Karwacjanów, Gorlice
  • 30 czerwca – 26 sierpnia 2007 rok – Wystawa rzeźby w Muzeum Rzeźby, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko
  • 2007 rok – Muzeum Okręgowe, Rzeszów
  • 2007 rok – Wystawa rzeźby i rysunku, Galeria Miejska, Tarnów
  • 2007 rok – Wystawa rzeźb i fotogramów, Galeria Pod podłogą , Lublin
  • 2008 rok – Wystawa rzeźby i rysunku, Muzeum Okręgowe, Lublin
  • 2011 rok – Wystawa rzeźby, Galeria Miejska, Gorzów Wielkopolski
  • 2011 rok – Wystawa rzeźby (wspólna z Januszem Pastwą), Instytut Polski, Rzym (Włochy)
  • 6 stycznia – 19 lutego 2012 roku – Rzeźba – wystawa jubileuszowa z okazji 40-lecia pracy twórczej i dydaktycznej , Państwowa Galeria Sztuki, Sopot

Udział w wystawach zbiorowych w kraju:

  • 1971 rok – III Ogólnopolska Wystawa Rzeźba Młodych , Pałac Sztuki, Kraków (medal i stypendium twórcze Ministra Kultury i Sztuki)
  • 1972 rok – IV Festiwal Sztuk Pięknych , Warszawa
  • 1973 rok – Obrazy, grafiki, rzeźby, nieoobrazy, nieografiki, nierzeźby, Galeria Studio, Warszawa
  • 1974 rok – V Festiwal Sztuk Pięknych, Zachęta, Warszawa (srebrny medal)
  • 1974 rok – Ogólnopolska wystawa młodego malarstwa , rzeźby i grafiki, BWA, Sopot (medal)
  • 1974 rok – Nowa generacja , Muzeum Narodowe, Wrocław
  • 1975 rok – 30 rocznica zwycięstwa nad faszyzmem w twórczości plastycznej , Zachęta, Warszawa (I nagroda)
  • 21 lipca – 15 sierpnia 1975 roku – Ogólnopolski konkurs i wystawa Plastyka na zamówienie społeczne, Zachęta, Warszawa ( II nagroda)
  • 1978 rok – W kręgu polskiej rzeźby współczesnej, BWA, Koszalin
  • 1981 rok – Kameralna polska rzeźba współczesna ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie , Stargard Szczeciński
  • 1984 rok – Rzeźba polska 1944 – 1984, Arsenał, Poznań
  • 1985 rok – Kolekcja sztuki współczesnej Muzeum Narodowego w Szczecinie , BWA, Wrocław
  • 1991 rok – Niech żyje sztuka na początku , Galeria Sztuki Współczesnej BWA, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin
  • 1993 rok – My - dzisiaj. O sztuce pokolenia lat siedemdziesiątych , Galeria Miejska BWA, Poznań
  • 1995 rok – Rysunek z cyklu Artyści Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie , Galeria ASP 3a, Warszawa
  • 1996 rok – Rzeźba polska XX wieku w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie , Muzeum Narodowe, Warszawa
  • 1997 rok – Pokolenia – XXV lecie Galerii Studio, Zachęta, Warszawa
  • 1998 rok – Nad realizmem, Galeria Top-Art., Gdańsk
  • 2004 rok – Tchnienie . Rzeźby z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Gazownictwa, Warszawa
  • 2004 rok – Paleta Erosa, Galeria Profil , Centrum Kultury Zamek, Poznań
  • 2004 rok – Powinność i bunt , Zachęta, Warszawa
  • 2004-2005 rok – Forma człowieka, Królikarnia, Warszawa
  • 2010 rok – Drewno, jako materia formy , Muzeum Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko
  • 2010 rok – Z kolekcji Centrum Rzeźby Polskiej , Galeria Obok, Teatr Mały, Tychy
  • 2011 rok – Współczesna rzeźba polska. Prace ze zbiorów CRP Orońsko , Uniwersytet Ekonomiczny, Kraków

Udział w wystawach zbiorowych za granicą:

  • 1974 rok – Wystawa Sztuki Polskiej – Polska 74, Grupa Park, Essen (Niemcy)
  • 28 marca – 8 kwietnia 1974 rok – Dni Warszawy – małe formy rzeźbiarskie, portret, rysunek , twórczość warszawskich i berlińskich artystów, Deutsche Historisches Museum w Berlinie (Niemcy)
  • 1975 rok – III Międzynarodowe Biennale Małych Form Rzeźbiarskich , Mücsarnok, Budapeszt (Węgry)
  • 1976 rok – Propozycje z Warszawy – prezentacja prac wybranych artystów związanych z ruchem O poprawę , Nikolai Kirke, Kopenhaga (Dania)
  • 28 listopada – 1 stycznia 1977 – Winterausstellung , Kunstpalast Ehrenhof, Düsseldorf (Niemcy)
  • 1977 rok – XVI Międzynarodowe Biennale Rzeźby , Middelheim, Antwerpia (Belgia)
  • 1977 rok – V Międzynarodowe Biennale Sport w sztukach pięknych , Pałac Kryształowy, Madryt (Hiszpania)
  • 1978 rok – Współczesna rzeźba polska , Palacio de Velasquez, Madryt (Hiszpania)
  • 1978 rok – Współczesna rzeźba polska , Museo de Bellas Artes, Bilbao (Hiszpania)
  • 1978 rok – Współczesna rzeźba polska , Fundacio Gulbenkian, Lizbona (Portugalia)
  • 1978 rok – Współczesna rzeźba polska , Fundacio Joao Miro, Barcelona (Hiszpania)
  • 1978 rok – Współczesna rzeźba polska , Musee d’Art Moderne de la Ville de Paris, Paryż (Francja)
  • 1979 rok – Prezentacja współczesnej polskiej rzeźby Muzeum Kolekcjonerów Sztuki , Bukareszt (Rumunia)
  • 1979 rok – VII Międzynarodowe Biennale Sport w sztukach pięknych , Barcelona (Hiszpania), (Nagroda specjalna)
  • 1980 rok – Wystawa polskiej sztuki współczesnej Warschauer Künstler , Galeria Depolma, Dusseldorf (Niemcy)
  • 1981 rok – Stypendyści Wilhelma Lehmbrücka 1979-81. Manfred Lepold, Walther Mertel, Adam Myjak, Manfred Vogel, Muzeum im. Wilhelma Lehmbrucka, Duisburg (Niemcy)
  • 1983 rok – III Triennale Małej Rzeźby , Fellbach (Niemcy)
  • 1983 rok – IV Triennale Małych Form Rzeźbiarskich , Hanover (Niemcy)
  • 1984 rok – VI Międzynarodowe Biennale Małych Form Rzeźbiarskich , Mücsarnok, Budapeszt (Węgry)
  • 1987 rok – X Międzynarodowe Biennale Sztuki Krajów Nadbałtyckich , Kunsthalle, Rostock (Niemcy)
  • 1993-1994 rok – Top Five. 5 sculptures de Pologne. Sylwester Ambroziak, Tomek Kawiak, Adam Myjak, Robert Sobociński, Krzysztof Zarębski , Nicea, Marsylia, Paryż (Francja)
  • 1996 rok – The Contemporary Warsaw Masters, (Jan Dobkowski, Antoni Fałat, Stefan Gierowski, Jan Lebenstein, Eugeniusz Markowski, Henryk Musiałowicz, Jerzy Przybylski, Adam Styka, Jan Tarasin, Jerzy Tchórzewski, Ryszard Winiarski, Adam Myjak), 1112 Gallery the Society for Arts, Chicago (USA)
  • 2004 rok – Wystawa polskiej sztuki współczesnej przygotowana przez Okręg Warszawski ZPAP, Wilno (Litwa)
  • 2010 rok – Wystawa polskiej rzeźby , Art, St. Urban (Szwajcaria)

Dzieła