Artysta

Baryłko, Mieczysław

MIECZYSŁAW BARYŁKO (ur. 29 VII 1923 roku; zm. 19 XII 2002 roku)

Urodzony 29 VII 1923 r. w Siedlcach. Od 1939 roku uczęszczał do gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie. W styczniu 1943 roku został aresztowany przez gestapo i przebywał na Pawiaku i w obozach koncentracyjnych w Oświęcimiu, Gross-Rosen i Flossenburgu. Uwolniony został w kwietniu 1945 roku przez amerykańskie oddziały. Przez rok mieszkał w Elblągu gdzie pracował w Fabryce Wyrobów Metalowych. W 1946 roku przeprowadził się do Sopotu i zaczął studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku w pracowni Artura Nachta-Samborskiego. W 1953 roku uzyskał dyplom. W latach 1955-1971 pracował na tejże uczelni początkowo w Pracowni Malarstwa Architektonicznego na Wydziale Malarstwa, a następnie w Pracowni Rysunku Wieczornego. Od 1950 roku prowadził samodzielną działalność artystyczną. Od 1956 roku do 1958 oraz od 1968 do 1969 roku pełnił funkcję prezesa ZPAP. Brał udział w renowacjach ulicy Długiej i Długiego Targu w Gdańsku. Należał do „grupy realistów”. Zmarł 19 XII 2002 roku i został pochowany na cmentarzu komunalnym w Sopocie.

Prace Mieczysława Baryłki znajdują się m.in. w Muzeum Narodowym w Warszawie, Gdańsku i Szczecinie, w Muzeum Historii Miasta Gdańska, w Galerii Drezdeńskiej oraz w kolekcjach prywatnych w kraju za granicą.

ROMUALD BUKOWSKI:

„Postawa godna i serdeczna”

Na tle mnogości nurtów i tendencji zatomizowanej, często elitarnej lub wyrafinowanej sztuki naszych czasów, malarstwo Mieczysława Baryłki istnieje na prawach pełnej niezależności. Jawi się niczym zapis odręczny pośród wycyzelowanych i zunifikowanych druków, dokonywany pracowicie, systematycznie, stale. Stąd tak czytelny ślad w każdym dziele, jego przemyśleń, wahań, nastrojów często wysiłku twórczego innym razem po prostu radości tworzenia. Mieczysław Baryłko maluje nie dla koneserów, krytyków i artystów, a dla ludzi. Chce by jego sztuka była rozumiana i przyjmowana przez szerokie kręgi. By cieszyła ich lub skłaniała do refleksji. Dlatego też tak często zwierza się odbiorcom ze swych przemyśleń, niepokojów, idei.
Rzadka to i ładna postawa. Wymagająca od autora samozaparcia, uporu a często i osamotnionego działania. Presja bowiem mody i brutalne prawa rynku są wciąż siłami przeciwstawiającymi się tym usiłowaniom.
To też godnym uznania jest upór z jakim autor opierający się przeciwnościom przez wszystkie te długie lata ustawicznie kształtował i doskonalił swą sztukę poszukując wciąż najlepszej formy wypowiedzi i własnej stylistyki.
Teraz po tym długim czasie, gdy dzieło Mieczysława Baryłki znalazło licznych miłośników i jest szeroko rozpoznawane nie sposób powstrzymać się przed pochwałą zarówno tej postawy jak i rzadko dziś spotykanej pracowitości.
Ponad 150 obrazów prezentowanych na tej wystawie stanowią bowiem zaledwie część jego dorobku twórczego. Część, skompletowaną pośród tych prac jakie pozostały w jego pracowni a przecież wiele z jego dorobku znajduje się w zbiorach muzealnych, krajowych i zagranicznych a jeszcze więcej, co zapewne dostarcza mu autentycznej radości, po prostu w małych i większych siedzibach współmieszkańców naszego czasu.
Nie jest więc to w pełni retrospektywna wystawa. Mimo to, zgromadzony tu zestaw pozwala prześledzić jego drogę twórczą i kolejne fazy kształtowania się tej ze wszech miar interesującej postawy.
Otóż początek ekspozycji ukazuje jego pierwsze obrazy z lat pięćdziesiątych. Widoczna tu jest presja czasu i wpływy obowiązującej wówczas tendencji do realistycznego a nawet naturalistycznego traktowania dzieła. Ta oficjalna tendencja w jakimś sensie zbieżna była z jego usiłowaniami. Baryłko jednak nigdy nie ulegał presji mody ani już wówczas zauważalnemu komercjalizmowi, tworzył w obrębie zwykłych interesujących go tematów. Malował pejzaże i ludzi ze swojego otoczenia bez tak modnego patosu, zwyczajnie i serdecznie.
Schyłek lat pięćdziesiątych i początek sześćdziesiątych otworzył się szeroko dla wcześniej nieobecnych u nas, otwartej sztuki świata. Autor żywo reagujący na wszelkie przejawy życia w zauważalny sposób ulega fascynacji nowym, innym jeszcze możliwościom sztuki. Przejawia się to w obrębie, jak sam to nazywa, nowoczesności.
I choć pozostaje wierny realistycznemu widzeniu rzeczywistości pojawia się widoczna stylizacja formy, poszukiwanie syntezy, uproszczeń. Okres ten przemija lub raczej wtapia się w nowy etap lat sześćdziesiątych. W zauważalny powrót do realizmu a nawet naturalizmu. Gdyby robił to jeszcze później, był by to już chyba hiperrealizm. W miarę upływu czasu prace jego stają się coraz bardziej zdyscyplinowane, przynajmniej w znaczącym, głównym nurcie jego twórczości. Mieczysław Baryłko jest bowiem wciąż malarzem żywym, często ulegającym nastrojom chwili, stąd przez cały czas jego twórczości istnieją prace mniej znaczące, robione jakby dla odprężenia lub wyraźnie komuś dedykowane, myślę tu o niektórych portretach, pejzażach lub kwiatach. Kwiaty jako temat i pretekst malarski przewijają się stale, także w okresach, które już wyraźnie odchodzą od dosłownego traktowania rzeczywistości.
W latach siedemdziesiątych wraz z dramatem tak silnie oddziaływującym na współczesnych, obok cyklu wprost reporterskiego zapisu tamtych dni, kształtuje się nowa tendencja. W dziele Baryłki jawi się metafora, podtekst, treść literacka, idea. I choć doraźnie, niczym przerywniki powstają prace inne, nawet hiperrealistyczne jak choćby cykl martwych natur czy kwiatów, coraz wyraźniej przebija się usiłowanie pełniejszego wypowiadania w kwestiach ogólniejszych.
Schyłek lat siedemdziesiątych i początek osiemdziesiątych objawia się coraz nowymi ideami, powstają poszczególne prace dotykające problemów życia, pracy, idei, miejsca, w którym artysta egzystuje. A więc cykl poświęcony Gdańskowi, tematyce religijnej, trwaniu i przemijaniu czy ostatnio stanowiący samoistne dzieło o tematyce biblijnej.
Artysta przechodząc kolejne fazy coraz bardziej precyzyjnego penetrowania rzeczywistości dziś odwołuje się do klasycznego jej widzenia.
Jego nowe dzieła „Genezis” czy „Pieśń nad pieśniami” zapowiadają nowy, interesujący okres. Polecając więc uwadze miłośników sztuki tę interesującą ze wszech miar twórczość niech mi wolno będzie życzyć autorowi dalszej owocnej pracy, ku radości współczesnych i dla pożytków przyszłych naszej kultury.

Źródło: Mieczysław Baryłko. 166 obrazów z lat 1950-82 [czerwiec – lipiec 1982, Galeria Sztuki BWA w Sopocie] . Red. M. Dajda. Sopot: Biuro Wystaw Artystycznych, 1982.

NAGRODY I WYRÓŻNIENIA:

  • Krzyż Kawalerski Odrodzenia Polski
  • Złoty Krzyż Zasługi
  • Zasłużony Działacz Kultury
  • Za Zasługi dla Gdańska

WYSTAWY:

Wystawy indywidualne:

  • 1954 rok – BWA w Sopocie
  • 1957 rok – BWA w Sopocie
  • 1961 rok - Warszawa
  • 1961 rok – BWA w Sopocie
  • 1963 rok – BWA w Gdyni
  • 1964 rok – Miejski Dom Kultury w Gdańsku
  • 1964/1965 rok – BWA w Sopocie
  • 1965 rok – Zakładowe i terenowe salony sztuki
  • 1965 rok – Warszawa
  • 1966 rok – TPSP w Warszawie
  • 1966 rok – Klub Artystów Plastyków w Sopocie
  • 1968 rok – Sień Gdańska w Gdańsku
  • 1969 rok – BWA w Olsztynie
  • 1970 rok – BWA w Sopocie
  • 1971 rok – BWA w Sopocie
  • 1971 rok – Świnoujście
  • 1972 rok – BWA w Koszalinie
  • 1972 rok – BWA w Łodzi
  • 1973 rok – Galeria Kordegarda w Warszawie
  • 1978 rok – BWA w Sopocie
  • 1978 rok – Stocznia Gdańska
  • 1980 rok – Galeria Kordegarda w Warszawie
  • 1980 rok – Sień Gdańska w Gdańsku
  • 1981 rok – Salon BWA w Gdańsku

Artysta uczestniczył w ponad 90 zbiorowych wystawach sztuki w Polsce i za granicą.

Udział w wystawach zbiorowych w kraju:

  • 1951/1952 rok – II Ogólnopolska Wystawa Plastyki , Zachęta w Warszawie
  • 1951/1952 rok – VII Wystawa Zimowa Plastyki , Muzeum w Radomiu
  • 1953 rok – IX Wystawa Zimowa Plastyki , Radom
  • 1954 rok – IV Ogólnopolska Wystawa Plastyki, Zachęta Warszawie
  • 1955 rok – Przeciw wojnie – przeciw faszyzmowi – Ogólnopolska wystawa młodej plastyki, Arsenał w Warszawie
  • 1956 rok – XII Wystawa Zimowa Plastyki , Radom
  • 1957 rok – X Festiwal Sztuk Plastycznych – Wystawa młodego malarstwa, rzeźby i grafiki , Sopot
  • 1957 rok – Wystawa 1-majowa Okręgu Gdańskiego ZPAP , Sopot
  • 1957 rok – Salon Jesienny Okręgu Gdańskiego ZPAP , Sopot
  • 1957 rok – Wystawa 5 młodych plastyków Wybrzeża , Strzelnica św. Jerzego w Gdańsku
  • 1958 rok – XI Festiwal Sztuk Plastycznych – II Ogólnopolska Wystawa młodego malarstwa, rzeźby i grafiki, Sopot
  • 1958 rok – Wystawa 1-majowa – Salon Wiosenny Okręgu Gdańskiego ZPAP , Sopot
  • 1958 rok – Salon Jesienny Okręgu Gdańskiego ZPAP , Sopot
  • 1959 rok – XII festiwal Sztuk Plastycznych – III Ogólnopolska Wystawa młodego malarstwa, rzeźby i grafiki, Sopot
  • 1959 rok – Wystawa 28 malarzy i rzeźbiarzy z Wybrzeża, Sopot
  • 1959 rok – Wystawa 1-majowa – Salon Wiosenny Okręgu Gdańskiego ZPAP , Sopot
  • 1959 rok – Salon Jesienny Okręgu Gdańskiego ZPAP , Sopot
  • 1960 rok – Salon Jesienny Okręgu Gdańskiego ZPAP , Sopot
  • 1961 rok – XIV Festiwal Sztuk Plastycznych – Jubileuszowy Salon Okręgu Gdańskiego ZPAP , Sopot
  • 1961 rok – Polskie dzieła plastyczne w XV-lecie PRL – malarstwo, Muzeum Narodowe w Warszawie
  • 1962 rok – XV Festiwal Sztuk Plastycznych – Salon Okręgu Gdańskiego ZPAP , Sopot
  • 1962 rok – I Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego , Szczecin
  • 1963 rok – Wystawa prac 30 malarzy realistów, Zachęta w Warszawie
  • 1964 rok – XX lat Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w twórczości plastycznej , Sopot
  • 1964 rok – Plastycy szkołom 1000-lecia , BWA w Gdyni
  • 1964 rok – Wystawa plastyki marynistycznej , Zachęta w Warszawie
  • 1964 rok – II Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego , Szczecin
  • 1965 rok – XX lat Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w twórczości plastycznej – malarstwo, Zachęta Warszawie
  • 1965 rok – III Wystawa prac malarzy realistów , Zachęta w Warszawie
  • 1965 rok – Lenin i jego idea – wystawa polskiej grafiki artystycznej, BWA w Olsztynie
  • 1965 rok – Wystawa prac członków ZPAP Okręgu Sopockiego , Ośrodek Propagandy Sztuki w Łodzi
  • 1966 rok – III Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego , Szczecin
  • 1966 rok – IV Wystawa prac malarzy realistów , Zachęta w Warszawie
  • 1967 rok – Wystawa retrospektywna polskiego plakatu politycznego 1944-67, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego w Warszawie
  • 1967 rok – V Wystawa prac malarzy realistów , Zachęta w Warszawie
  • 1967 rok – Wystawa prac malarzy realistów, Dom Sztuki w Rzeszowie
  • 1967 rok – Wystawa prac malarzy realistów poświęcona 50 rocznicy Rewolucji Październikowej, Galeria MDM w Warszawie
  • 1968 rok – IV Ogólnopolski Plener Ziemi Łódzkiej – wystawa poplenerowa, Ośrodek Propagandy Sztuki w Łodzi
  • 1968 rok – XXI Festiwal Sztuk Plastycznych – Salon Okręgu Gdańskiego ZPAP , BWA w Sopocie
  • 1968 rok – Salon Okręgu Gdańskiego ZPAP , Dom Artysty Plastyka w Warszawie
  • 1968 rok – VI Wystawa prac malarzy realistów , Zachęta w Warszawie
  • 1969 rok – XXII Festiwal Sztuk Plastycznych – Porównania 3, BWA w Sopocie
  • 1969 rok – VII Wystawa prac malarzy realistów, Zachęta w Warszawie
  • 1970 rok – Lenin i jego idea, Zachęta w Warszawie
  • 1970 rok – Ziemia Gdańska w malarstwie – w 25-lecie wyzwolenia Sopotu , BWA w Sopocie
  • 1970 rok – VIII Wystawa prac malarzy realistów, Zachęta w Warszawie
  • 1972 rok – X Ogólnopolski plener olimpijski – Spała 71 (Wystawa poplenerowa), Ośrodek Propagandy Sztuki w Łodzi
  • 1972 rok – Grupa zwyczajnych – Ziemia Gdańska w malarstwie i grafice, Dwór Artusa w Gdańsku
  • 1972 rok – IX Wystawa prac malarzy realistów, Zachęta w Warszawie
  • 1974 rok – X Wystawa malarzy realistów, Zachęta w Warszawie
  • 1975 rok – Wystawa malarzy sopockich, Towarzystwo Przyjaciół Sopotu w Sopocie
  • 1976 rok – XI krajowa wystawa malarzy realistów , Zachęta w Warszawie
  • 1977 rok – Kwiaty w malarstwie – wystawa ogólnopolska , BWA we Wrocławiu
  • 1978 rok – XXXI Festiwal Sztuk Plastycznych – Prezentacje I , BWA w Sopocie
  • 1978 rok – Wystawa malarstwa i grafiki, Dom Technika NOT w Gdańsku
  • 1979 rok – Pejzaż przyjaźni, Huta Katowice
  • 1980 rok – Plastycy Wybrzeża , zbiry własne BWA w Sopocie
  • 1981 rok – Sztuka Faktu , BWA w Bydgoszczy
  • 1981 rok – Polska, krajobraz, ludzie, idee , BWA w Sopocie
  • kwiecień – czerwiec 2000 rok – Malarstwo, Muzeum Narodowe w Gdańsku (Wystawa z cyklu: Artyści Sopotu na stulecie miasta)

Udział w wystawach zbiorowych za granicą:

  • 1956 rok – Wystawa Młodej Plastyki Polskiej , Berlin (Niemcy)
  • 1956 rok – Wystawa Młodej Plastyki Polskiej , Lipsk (Niemcy)
  • 1969 rok – VII Wystawa prac malarzy realistów, sala wystawowa Związku Plastyków w Moskwie (Rosja)
  • 1971 rok – Wystawa malarstwa grupy realistów, Vallekilde Hojskole (Dania)
  • 1972 rok – Wojna i pokój w polskiej sztuce współczesnej, Museum fur Deutsche Geschichte w Berlinie (Niemcy)
  • 1972 rok – Wojna i pokój w polskiej sztuce współczesnej, Muzeum Okręgowe, Chociebuż (Niemcy)
  • 1972 rok – Wojna i pokój w polskiej sztuce współczesnej, Muzeum Okręgowe, Frankfurt nad Odrą (Niemcy)
  • 1973 rok – I Międzynarodowe triennale realistycznego malarstwa zaangażowanego, Sale Związku Artystów Plastyków w Sofii (Bułgaria)
  • 1973 rok – V Biennale sztuki krajów nadbałtyckich, Kunsthalle w Rostock (Niemcy)
  • 1974 rok – Wojna i pokój w plastyce polskiej, Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego, Płowdiw (Bułgaria)
  • 1974 rok – Wojna i pokój w plastyce polskiej, Muzeum Techniki, Brno (Czechy)
  • 1974 rok – Wystawa polskich malarzy realistów, Galeria Narodowa w Berlinie (Niemcy)
  • 1975 rok – Aukcja współczesnej sztuki polskiej , Palais Galliera w Paryżu (Francja)
  • 1975 rok – Wystawa malarstwa i grafiki gdańskich artystów, Polski Ośrodek Informacji i Kultury w Lipsku (Niemcy)
  • 1975 rok – 30 rocznica zwycięstwa nad faszyzmem – wystawa sztuki polskiej, Muzeum Armii, Drezno (Niemcy)
  • 1976 rok – Wystawa grafiki polskiej , Ambasada PRL w Atenach (Grecja)
  • 1976 rok – Wystawa grafiki polskiej , Tathaus Halle, Getynga (Niemcy)
  • 1977 rok – Wystawa prac plastyków Okręgu Gdańskiego ZPAP, Warlebery Hof, Kilonia (Niemcy)
  • 1978 rok – Polska Sztuka Współczesna, Grenen Musset, Axel (Szwecja)
  • 1979 rok – Biennale malarstwa krajów nadbałtyckich, Kunsthalle, Rostock (Niemcy)
  • 1979 rok – Artyści plastycy z Wybrzeża Gdańskiego, Muzeum Rosyjskie, Leningrad (Rosja)